Kūʻai ʻenehana

Internet

Welina mai i ka moʻolelo o ke kumu o ka Pūnaewele.

Ma mua o ka loaʻa ʻana o nā lolouila, ʻike ka poʻe ʻepekema a me nā mea kākau i kahi ʻano kamaʻilio koke ma waena o nā poʻe mamao. Ua hoʻomaka ka telegarapa i kēia huakaʻi, a ua kau ʻia ka uwea transatlantic mua no kēia media i ka makahiki 1858.

Ua wehe ʻia ka laina kelepona transatlantic mua, mai Scotland a i ke kahakai ʻo Kanada, i ka makahiki 1956. Ua hoʻokele mau ʻia ka makemake e ka holomua o ka lolouila o ia manawa. ʻO ka hapa nui i lawe i kahi lumi holoʻokoʻa a ʻaneʻane ʻaʻohe mea ʻike maka, akā ke hana nei me nā kikowaena mamao mamao ma ka hale like. Nui nā mea e ulu ai.

He aha ka deepfake a no ke aha ʻoe e mālama ai?

He aha ka deepfake a no ke aha ʻoe e mālama ai?

Ua noʻonoʻo paha ʻoe i ka ʻike ʻana i kou helehelena i kahi wikiō holoʻokoʻa? A i ʻole ka lohe ʻana i kou leo ​​ponoʻī e ʻōlelo ana i nā mea āu e ʻōlelo ʻole ai? ʻAe, hiki kēia me kahi ʻenehana i kapa ʻia ʻo deepfake, kahi ...

Na wai i haku i ka Internet?

Aia mākou i nā makahiki 50 ma ʻAmelika Hui Pū ʻIa. ʻO ia ka manawa o ke Kaua Cold, ka manaʻo noʻonoʻo a me ka ʻepekema ma waena o ka bloc i hōʻike ʻia e nā ʻAmelika a me ka mea i alakaʻi ʻia e ka Soviet Union. He lanakila nui ka neʻe ʻana i ka ʻenemi, e like me ka heihei lewa. No kēia kumu, ua hoʻokumu ʻo Pelekikena Eisenhower i ka Advanced Research Projects Agency (ARPA) ma 1958. He mau makahiki ma hope mai, ua loaʻa iā ia kahi D, no Defence, a lilo i DARPA. Ua hui pū ka ʻoihana me nā mea hoʻonaʻauao a me nā mea hana hana e hoʻomohala i nā ʻenehana i nā ʻāpana like ʻole, ʻaʻole wale ka pūʻali koa.

ʻO kekahi o nā paionia o ka ʻāpana kamepiula o ARPA ʻo JCR Licklider, mai ka Massachusetts Institute of Technology, MIT, a ua hoʻolimalima ʻia ma hope o ka manaʻo e pili ana i kahi pūnaewele galactic o nā kamepiula i hiki ke loaʻa i nā ʻikepili. Ua kanu ʻo ia i nā hua o kēia mau mea a pau i loko o ke keʻena.

ʻO kekahi holomua nui ʻo ia ka hoʻokumu ʻana i ka ʻōnaehana hoʻololi packet, kahi ala e hoʻololi ai i ka ʻikepili ma waena o nā mīkini. Hoʻouna ʻia nā ʻāpana o ka ʻike, a i ʻole nā ​​ʻeke, ma o ka pūnaewele. Ua ʻoi aku ka wikiwiki o ka ʻōnaehana ma mua o nā kaha kaʻapuni a kākoʻo i nā wahi like ʻole, ʻaʻole wale i kahi kikoʻī. Ua hana ʻia kēia haʻawina e nā hui like, e like me Paul Baran o ka RAND Institute, ʻo Donald Davies a me Roger Scantlebury o ka UK National Physical Laboratory, a me Lawrence Roberts o ARPA.

Aia nō hoʻi ke aʻo ʻana a me ka hoʻohana ʻana i nā nodes, nā wahi intersection o ka ʻike. He mau alahaka ia ma waena o nā mīkini e kamaʻilio pū kekahi i kekahi a hana pū kekahi ma ke ʻano he wahi mana, i ʻole e nalowale ka ʻike i ka wā o ka huakaʻi a pono e hoʻomaka hou ka hoʻouna holoʻokoʻa. Ua hana ʻia nā pilina a pau ma ke kumu o ke kaula, a ʻo nā kahua kaua a me nā keʻena noiʻi ka mua no ka mea ua loaʻa iā lākou kēia hale.

Hānau ʻia ʻo ARPANET

I Pepeluali 1966, ua hoʻomaka ke kamaʻilio ʻana no ka pūnaewele ARPA, a i ʻole ARPANET. ʻO ka hana aʻe, ʻo ia ka hoʻomohala ʻana i nā IMPs, nā hoʻoili leka uila. ʻO lākou nā nodes waena, e hoʻopili i nā kiko o ka pūnaewele. Hiki iā ʻoe ke kapa iā lākou he mau kupuna o nā mea ala. Akā, he mea hou loa nā mea a pau, ʻaʻole i hoʻokumu ʻia ka pilina mua i ka pūnaewele a hiki i ʻOkakopa 29, 1969. Ua hana ʻia ma waena o UCLA, ke Kulanui o Kaleponi, Los Angeles, a me ka Stanford Research Institute, kokoke i 650 mau kilomita.

ʻO ka memo mua i hoʻololi ʻia ʻo ia ka leka hoʻopaʻa inoa a hele maikaʻi. Ua ʻike ʻia nā leka mua ʻelua ma kēlā ʻaoʻao, akā hele ka ʻōnaehana ma waho. Pololei: ʻo ia ka lā o ka pilina mua a me ka paio mua. A ʻo ka huaʻōlelo mua i hoʻouna ʻia ʻo… "ʻo ia".

Ua mākaukau ka pūnaewele ARPANET mua o nā nodes i ka hopena o kēlā makahiki a ke hana maikaʻi nei, e hoʻopili ana i nā helu ʻelua i ʻōlelo ʻia ma luna, ʻo ke Kulanui o Kaleponi ma Santa Barbara a me ke Kulanui o Utah School of Informatics, kahi mamao iki aku, ma Salt. Lake City. ʻO ARPANET ka mea mua o ka mea a mākou i kapa ai i ka Pūnaewele.

A ʻoiai ʻo ka hōʻailona hoʻomaka he pūʻali koa, ʻo ka manaʻo e hoʻomohala i kēia ʻenehana āpau ʻo ia ka hoʻonaʻauao. Aia kekahi moʻolelo ʻo ARPANET kahi ala e mālama ai i ka ʻikepili i ka wā e hoʻouka ʻia ai ka nuklea, akā ʻo ka makemake nui i ka poʻe ʻepekema e kamaʻilio a pōkole i nā mamao.

E hoʻonui a hoʻomohala

Ma 71, aia he 15 mau helu i ka pūnaewele, kahi hapa o ia mea hiki ke mahalo i ka hoʻomohala ʻana o ka PNC. ʻO ka Network Control Protocol ka protocol server mua o ka ARPANET a wehewehe i ke kaʻina hana pili holoʻokoʻa ma waena o ʻelua mau kiko. ʻO ia ka mea i ʻae ʻia no ka pilina paʻakikī, e like me ke kaʻana like ʻana i nā faila a me ka hoʻohana mamao ʻana i nā mīkini mamao.

Ma ʻOkakopa 72, ua hoʻokō ʻia ka hōʻike mua o ka lehulehu o ARPANET e Robert Kahn ma kahi hanana kamepiula. Ua hoʻokumu ʻia kēlā makahiki leka uila, kahi ala maʻalahi e hoʻololi i nā memo a mākou i kamaʻilio mua ai ma ke kahawai. I kēlā manawa, aia he 29 mau helu i hoʻohui ʻia.

ʻO ia ka makahiki a mākou e ʻike ai i ka loulou transatlantic mua, ma waena o ARPANET a me ka ʻōnaehana NORSAR Norwegian, ma o ka satellite. Ma hope koke iho, hiki mai ka pilina o Lākana. No laila ka manaʻo e pono ai ka honua i kahi pūnaewele hoʻolālā wehe. Hoʻohana ia i ka manaʻo āpau i ka honua, no ka mea inā ʻaʻole e pili wale mākou i nā hui liʻiliʻi, akā ʻaʻole i kekahi i kekahi a me kēlā me kēia me nā ʻano hana like ʻole a me nā protocols. He hana nui ke hoʻopaʻa ʻia.

Akā aia kekahi pilikia: ʻaʻole lawa ka protocol NCP no kēia hoʻololi wehe ʻana o nā ʻeke ma waena o nā pūnaewele like ʻole. ʻO ia ka manawa i hoʻomaka ai ʻo Vint Cerf lāua ʻo Robert Kahn e hana i kahi pani.

ʻO kekahi papahana ʻaoʻao ʻo Ethernet, i hoʻomohala ʻia ma ka Xerox Parc kaulana i ka makahiki 73. ʻO ia kekahi o nā papa loulou data, a ua hoʻomaka ʻia ma ke ʻano he wehewehe no nā kaula uila a me nā hōʻailona no nā pili kūloko. Ua haʻalele ʻo Engineer Bob Metcalfe iā Xerox i ka hopena o ka ʻumi makahiki e hana i kahi consortium a hōʻoia i nā hui e hoʻohana i ka maʻamau. ʻAe, ua lanakila ʻo ia.

I ka makahiki 1975, manaʻo ʻia ʻo ARPANET he hana a loaʻa iā 57 mau mīkini. ʻO ia hoʻi i kēlā makahiki i ka wā e hoʻomalu ai kahi hui pale kaua US i ka papahana. E hoʻomaopopo ʻaʻole i loaʻa i kēia pūnaewele ka manaʻo pāʻoihana, ʻo ka pūʻali koa a me ka ʻepekema wale nō. ʻAʻole paipai ʻia nā kamaʻilio pilikino, akā ʻaʻole i pāpā ʻia.

ʻO ka hoʻololi TCP/IP

A laila hānau ʻia ʻo TCP/IP, a i ʻole Transmission Control Protocol bar Internet Protocol. ʻO ia a ʻo ia ka maʻamau kamaʻilio no nā polokalamu, kahi papa o nā papa e hoʻokumu i kēia pilina me ka ʻole e kūkulu hou i nā pūnaewele āpau i hoʻokumu ʻia a hiki i kēlā manawa.

ʻO IP ka papa helu helu virtual o nā mea hoʻouna a me nā mea hoʻokipa. ʻIke wau he ʻoi aku ka paʻakikī o kēia mau mea, akā ʻokoʻa kā mākou kumuhana ma aneʻi.

Ma Ianuali 1, 1983, hoʻololi ka ARPANET i ka protocol mai ka NCP a i ka TCP/IP ma kekahi mea nui pūnaewele. A ʻo ka poʻe kuleana ʻo Robert Kahn lāua ʻo Vint Cerf i hoʻokomo i ko lāua mau inoa i ka mōʻaukala o ka ʻenehana mau loa. I ka makahiki aʻe, ua māhele ka pūnaewele i ʻelua. He ʻāpana no ke kamaʻilio ʻana a me ka hoʻololi ʻana i nā faila koa, ka MILNET, a me ka ʻāpana kīwila a me ka ʻepekema i kapa ʻia ʻo ARPANET, akā ʻaʻohe nodes kumu. Ua maopopo ʻaʻole ʻo ia e ola hoʻokahi.

e hui pu

Ma ka makahiki 1985, ua hoʻokumu ʻia ka Pūnaewele ma ke ʻano he ʻenehana kamaʻilio ma waena o nā mea noiʻi a me nā mea hoʻomohala, akā ʻaʻole i hoʻohana ʻia ka inoa a hiki i ka hopena o nā makahiki he ʻumi, i ka wā i hoʻomaka ai nā pūnaewele e hana i kahi hale hoʻokahi. Ma kahi liʻiliʻi, e puka mai ia i waho o nā kulanui a hoʻomaka e hāpai ʻia e ka honua ʻoihana a, ʻo ka hope loa, e ka lehulehu ʻai.

No laila ʻike mākou i kahi pahū o nā pūnaewele liʻiliʻi i loaʻa i kahi kaiāulu liʻiliʻi i kālele ʻia i kekahi mea. ʻO kēia ka hihia o CSNet, nāna i hōʻuluʻulu i nā hui noiʻi ʻepekema kamepiula a ʻo ia kekahi o nā koho ʻepekema mua. A i ʻole Usenet, kahi mea mua i nā kūkākūkā kūkākūkā a i ʻole nā ​​hui nūhou a ua hana ʻia ma 1979.

A ʻo Bitnet, i hana ʻia ma 81 no ka leka uila a me ka hoʻoili ʻana i nā faila, a ua hoʻopili ʻia ma mua o 2500 mau kulanui a puni ka honua. ʻO kekahi mea kaulana ʻo NSFNET, mai ka hoʻokumu ʻepekema ʻAmelika i mālama iā CSNet, e hoʻomaʻamaʻa i nā mea noiʻi e komo i nā supercomputers a me nā waihona. ʻO ia kekahi o nā mea kākoʻo nui o ka maʻamau i manaʻo ʻia e ka ARPANET a ua kōkua i ka hoʻolaha ʻana i ka hoʻokomo ʻana i nā kikowaena. Hoʻopau kēia i ka hoʻokumu ʻana i ka iwi kuamoʻo NSFNET, ʻo ia ka 56 kbps.

A, ʻoiaʻiʻo, ke kamaʻilio hou nei mākou e pili ana i ʻAmelika Hui Pū ʻIa, akā mālama kekahi mau ʻāina i nā pūnaewele kūloko like a hoʻonui i TCP/IP a laila hoʻokele i ka maʻamau WWW i ka manawa. Aia ka MINITEL o Farani, no ka laʻana, aia ma ka lewa a hiki i 2012.

Hoʻohana ka 80s i ka hoʻonui ʻana i ka pūnaewele ʻōpiopio a hoʻoikaika i ka ʻōnaehana o nā pilina ma waena o nā nodes, ʻoi aku ka hoʻomaikaʻi ʻana i nā ʻīpuka a me nā mea ala e hiki mai ana. I ka hapa mua o nā makahiki he ʻumi, ua hānau maoli ʻia ke kamepiula pilikino me ka IBM PC a me ka Macintosh. A ua hoʻomaka ʻia nā protocols ʻē aʻe no nā hana like ʻole.

Nui ka poʻe i hoʻohana i ka File Transfer Protocol, FTP kahiko maikaʻi, e hana i kahi mana kumu o ka hoʻoiho ʻana. ʻO ka ʻenehana DNS, ʻo ia ke ʻano o ka unuhi ʻana i kahi kikowaena i kahi leka uila IP, ua ʻike pū ʻia i ka makahiki 80 a ua apono ʻia.

Ma waena o 87 a me 91, ua hoʻokuʻu ʻia ka Pūnaewele no ka hoʻohana ʻana i ka ʻoihana ma ʻAmelika Hui Pū ʻIa, e pani ana i nā iwi kuamoʻo ARPANET a me NSFNET, me nā mea hoʻolako pilikino a me nā wahi komo hou i ka pūnaewele ma waho o nā kulanui a me nā pōʻai koa. Akā he kakaikahi ka poʻe hoihoi a he kakaikahi ka poʻe i ʻike i nā mea hiki. Ua nalo kekahi mea e maʻalahi ai ka hoʻokele a kaulana.

ʻO ke kipi o ka WWW

ʻO ka wahi aʻe o kā mākou huakaʻi ʻo CERN, ka hale hana noiʻi nuklea o ʻEulopa. I ka makahiki 1989, makemake ʻo Timothy Berners-Lee, a i ʻole Tim, e hoʻomaikaʻi i ka hoʻololi ʻana i nā palapala ma waena o nā mea hoʻohana pū me ka ʻenekinia ʻo Robert Cailliau. E noʻonoʻo i kahi ʻōnaehana e loaʻa ai ka ʻike e pili ana i nā pilina ma waena o nā kamepiula pili āpau a hoʻololi maʻalahi i nā faila.

ʻO ka hoʻonā, ʻo ia ka hoʻohana ʻana i kahi ʻenehana i loaʻa akā maʻamau i kapa ʻia ʻo hypertext. Pololei kēlā, kēlā mau huaʻōlelo pili a i ʻole nā ​​kiʻi e hiki ke kiʻi iā ʻoe i kahi ʻē aʻe ma ka pūnaewele ma ke koi. ʻAʻole makemake nui ka luna o Tim i ka manaʻo a ʻike maopopo ʻo ia, no laila pono e oʻo ka papahana.

Pehea inā maikaʻi ka nūhou? I ka makahiki 1990, aia "wale nō" kēia mau holomua ʻekolu: URL, a i ʻole nā ​​helu kūikawā e ʻike ai i ke kumu o nā ʻaoʻao pūnaewele. HTTP, a i ʻole hypertext transfer protocol, ʻo ia ke ʻano kumu o ka kamaʻilio, a me HTML, ʻo ia ke ʻano i koho ʻia no ka hoʻonohonoho ʻana o ka ʻike. No laila ua hānau ʻia ʻo World Wide Web, a i ʻole WWW, he inoa i hana ʻia e ia a ua unuhi mākou ʻo World Wide Web.

Ua noʻonoʻo ʻo Tim i kahi wahi i hoʻokaʻawale ʻia, no laila ʻaʻole pono e ʻae ʻia e hoʻouna, e waiho wale i kahi node waena e hiki ke hoʻololi i nā mea āpau inā e iho i lalo. Ua manaʻoʻiʻo ʻo ia i ka net neutrality, kahi āu e uku ai no kahi lawelawe me ka ʻole o ka hoʻokae ʻole. E hoʻomau ʻia ka pūnaewele puni honua a me nā code hoaaloha no laila ʻaʻole i loko o nā lima wale nō. ʻIke mākou i ka hana ʻana ʻaʻole maikaʻi loa ka Pūnaewele, akā i ka hoʻohālikelike ʻia i ka mea ma mua, ua lilo nā mea āpau i democratized a ua hāʻawi ke kaiapuni i ka leo i nā poʻe he nui.

I loko o ka pūʻolo, ua hana ʻo Tim i ka mea hoʻoponopono mua a me ka polokalamu kele pūnaewele, ka WorldWideWeb hui pū. Ua haʻalele ʻo ia iā CERN i ka makahiki 94 no ka loaʻa ʻana o ka World Wide Web Foundation a kōkua i ka hoʻomohala ʻana a me ka hoʻolaha ʻana i nā kūlana punaewele. I kēia lā ʻo ia nō ke poʻo. A ʻo kāna hana nui hope loa i loko o ka hale hana ʻo ia ka hoʻolaha ʻana i nā protocols HTTP a me ka pūnaewele me kahi code i hoʻokuʻu ʻia e hāʻawi i ka uku o nā kuleana. Ua maʻalahi kēia i ka hoʻolaha ʻana o kēia ʻenehana.

I hoʻokahi makahiki ma mua ua hana ʻia ʻo Mosaic, ka polokalamu kele mua me ka ʻike kiʻi, ʻaʻole wale i ka kikokikona. Ua lilo ia i Netscape Navigator a ʻo ke koena ka mōʻaukala. Hoʻomaka ka nui o nā mea a mākou e hoʻohana ai i kēia lā i kēia mau makahiki: nā ʻenekini huli, nā hānai RSS, ka Flash aloha a inaina ʻia, etc. No ka hāʻawi ʻana iā ʻoe i ka manaʻo, ua hana ʻia ʻo IRC ma '88, ua puka mai ʻo ICQ i '96 a me Napster i '99. He mau moʻolelo kaʻawale kekahi o kēia mau ʻenehana e hiki mai ana.

A e nānā pehea mākou i ulu ai. Mai nā pilina uwea ma waena o nā kulanui, ua hoʻololi ʻia i nā pūnaewele ākea e hoʻohana ana i hoʻokahi ʻōlelo kamaʻilio. A laila hele mai kahi ākea honua a maʻamau e hoʻololi i nā ʻike, me kahi pilina kelepona i ka pūnaewele. Nui nā poʻe i hoʻomaka e hoʻohana i ka Pūnaewele ma laila, me kēlā walaʻau maʻamau e hoʻāʻo i ka laina, e hōʻike i ka wikiwiki o ka Pūnaewele a hoʻokumu i ka hōʻailona hoʻouna.

Ua ʻoi aku ka wikiwiki o kēia pilina a lilo i broadband. I kēia lā hiki ʻole iā mākou ke noʻonoʻo i ko mākou ola me ka ʻole o ka hoʻouna ʻana i nā hōʻailona uila, ʻo ia hoʻi ʻo WiFi, a me ka ʻikepili kelepona ʻole me ka pono ʻole o kahi wahi komo, ʻo ia ka 3G, 4G, etc. Loaʻa iā mākou nā pilikia ma muli o ka nui o ke kaʻa: ʻo ka maʻamau IPV4 ua paʻa me nā ʻōlelo a ua lohi ka neʻe ʻana i IPV6, akā e hiki mai ana.

TechnoBreak | Hāʻawi a me nā loiloi
Logo
E kāhea i ke kau inoa ma ka hoʻonohonoho - ka ʻaha nui
Ke kūʻai kiʻi