Internet

Nabata na akụkọ ntolite nke ịntanetị.

Ogologo oge tupu e mepụta kọmputa, ndị ọkà mmụta sayensị na ndị edemede chere echiche banyere ụdị nzikọrịta ozi ozugbo n'etiti ndị nọ n'ebe dị anya. Telegraph malitere njem a, na eriri transatlantic izizi maka usoro a ka edobere na 1858.

Ahịrị ekwentị mbụ transatlantic, site na Scotland ruo n'ụsọ oké osimiri Canada, meghere na 1956. Ọganihu kọmputa nke oge ahụ ka na-eduzi ọchịchọ ahụ. Ọtụtụ ka na-eburu ọnụ ụlọ ahụ dum ma ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ihe ọ bụla na-ahụ anya, mana ha na-arụ ọrụ na ọdụ ụgbọ mmiri dịpụrụ adịpụ n'otu ụlọ ahụ. Ọ nwere ọtụtụ ihe ịmalite.

Onye chepụtara ịntanetị?

Anyị nọ n'afọ 50 na United States. Ọ bụ oge Agha Nzuzo, esemokwu echiche na sayensị dị n'etiti otu ndị America nọchiri anya ya na nke Soviet Union na-edu. Ọganihu megide ndị iro bụ nnukwu mmeri, dị ka ọsọ mbara igwe. N'ihi nke a, Onye isi ala Eisenhower kere Advanced Research Projects Agency (ARPA) na 1958. Ọtụtụ afọ ka e mesịrị, ọ nwetara D, maka Defence, wee ghọọ DARPA. Ụlọ ọrụ ahụ jikọrọ aka na ndị ọkachamara na ndị ọrụ mmepụta ihe iji mepụta teknụzụ na mpaghara dị iche iche, ọ bụghị naanị ndị agha.

Otu n'ime ndị ọsụ ụzọ nke akụkụ kọmpụta nke ARPA bụ JCR Licklider, sitere na Massachusetts Institute of Technology, MIT, ma goro ọrụ mgbe ha kwuchara banyere netwọkụ kọmputa nke galactic nke enwere ike ịnweta data ọ bụla. Ọ kụrụ mkpụrụ nke ihe a niile na ụlọ ọrụ.

Ọganihu ọzọ dị ukwuu bụ ịmepụta usoro ngbanwe nke ngwugwu, usoro mgbanwe data n'etiti igwe. A na-eziga nkeji ozi, ma ọ bụ ngwugwu, otu otu site na netwọk. Usoro ahụ dị ngwa karịa ọwa dabere na sekit ma kwado ebe dị iche iche, ọ bụghị naanị ntụ aka. Emere ọmụmụ ihe a site na otu ndị yiri ya, dịka Paul Baran nke RAND Institute, Donald Davies na Roger Scantlebury nke UK National Physical Laboratory, na Lawrence Roberts nke ARPA.

Enwekwara ọmụmụ ihe na ntinye nke ọnụ ọnụ, ebe nkwụsị nke ozi. Ha bụ àkwà mmiri n'etiti igwe na-ekwurịta okwu na ibe ha ma na-arụkwa ọrụ dị ka ebe nchịkwa, ka ozi ahụ ghara ịla n'iyi n'oge njem ahụ na a ghaghị ịmaliteghachi mgbasa ozi niile. Emere njikọ niile na ala nke eriri, na ebe ndị agha na ụlọ ọrụ nyocha bụ ndị mbụ n'ihi na ha enweelarị usoro a.

ARPANET mụrụ

Na February 1966, okwu malitere banyere netwọk ARPA, ma ọ bụ ARPANET. Nzọụkwụ na-esote bụ ịmepụta IMPs, nhazi nhazi ozi. Ha bụ ọnụ ụzọ etiti, nke ga-ejikọta isi ihe nke netwọk ahụ. Ị nwere ike ịkpọ ha nne na nna ochie nke ndị na-anya ụgbọ mmiri. Ma ihe niile dị ọhụrụ nke na e guzobeghi njikọ mbụ na netwọk ruo October 29, 1969. O mere n'etiti UCLA, Mahadum California, Los Angeles, na Stanford Research Institute, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ kilomita 650 site na ya. .

Ozi mbụ gbanwere ga-abụ ozi nbanye ma ọ gara nke ọma. Achọpụtara mkpụrụedemede abụọ mbụ n'akụkụ nke ọzọ, mana sistemụ ahụ wee na-anọghị n'ịntanetị. Nke ahụ ziri ezi: nke a bụ ụbọchị njikọ nke mbụ yana ọgụ mbụ. Na okwu mbụ ebufere bụ… “ọ”.

Netwọk mbụ nke ARPANET nke ọnụ dị njikere na njedebe nke afọ ahụ ma na-arụ ọrụ nke ọma, na-ejikọta isi ihe abụọ a kpọtụrụ aha n'elu, Mahadum California dị na Santa Barbara na Mahadum Utah School of Informatics, ntakịrị ihe ọzọ, na Nnu. Obodo ọdọ mmiri. ARPANET bụ onye butere ihe anyị na-akpọ ịntanetị ụzọ.

Ma n'agbanyeghị na mmalite mgbaàmà bụ agha, mkpali ịzụlite nkà na ụzụ a niile bụ agụmakwụkwọ. Enwere akụkọ ifo na ARPANET bụ ụzọ isi chekwaa data ma ọ bụrụ na mwakpo nuklia, mana ihe kacha amasị ya bụ ka ndị ọkà mmụta sayensị na-ekwurịta okwu ma na-ebelata ebe dị anya.

Gbasaa ma malite

Na 71, enweelarị isi 15 na netwọk, akụkụ nke nwere ike ime ekele maka mmepe nke PNC. Usoro njikwa netwọkụ bụ usoro nkesa nke mbụ nke ARPANET wee kọwapụta usoro njikọ niile n'etiti isi ihe abụọ. Ọ bụ ihe nyere ohere maka mmekọrịta dị mgbagwoju anya, dị ka nkesa faịlụ na iji igwe dị anya mee ihe.

N'October 72, Robert Kahn mere ngosipụta ihu ọha mbụ nke ARPANET na mmemme kọmputa. Emepụtara email n'afọ ahụ, ụzọ dị mfe iji gbanwee ozi anyị tụlere na ọwa. N'oge ahụ, enweelarị isi iri abụọ na itoolu ejikọrọ.

Nke ahụ bụ afọ anyị na-ahụ njikọ transatlantic mbụ, n'etiti ARPANET na usoro Norwegian NORSAR, site na satịlaịtị. N'oge na-adịghị anya, njikọ London bịara. N'ihi ya, echiche na ụwa chọrọ netwọk ihe owuwu na-emeghe. Ọ na-eme ka uche niile dị n'ụwa, n'ihi na ma ọ bụghị na anyị ga-enwe nanị ọtụtụ obere klọb jikọọ, ma ọ bụghị onye ọ bụla ọzọ na onye ọ bụla na dị iche iche architectures na protocols. Ọ ga-abụ nnukwu ọrụ iji kekọta ya ọnụ.

Mana enwere nsogbu: NCP protocol ezughi oke maka mgbanwe a mepere emepe n'etiti netwọkụ dị iche iche. Nke ahụ bụ mgbe Vint Cerf na Robert Kahn malitere ịrụ ọrụ na nnọchi anya.

Ọrụ ọzọ dị n'akụkụ bụ Ethernet, nke e mepụtara na akụkọ akụkọ Xerox Parc na 73. Ọ bụ ugbu a otu n'ime njikọ njikọ data, wee malite dị ka nkọwa nkọwa maka eriri eletrik na akara maka njikọ mpaghara. Injinia Bob Metcalfe hapụrụ Xerox na njedebe nke afọ iri iji mepụta njikọ ọnụ ma mee ka ụlọ ọrụ kwenye iji ọkọlọtọ. Ọfọn, enye okụt unen.

Na 1975, a na-ewere ARPANET dị ka ọrụ ma nweelarị igwe 57. Ọ bụkwa n'afọ ahụ ka ụlọ ọrụ nchekwa US na-achịkwa ọrụ ahụ. Rịba ama na netwọk a enwebeghị echiche azụmahịa, naanị agha na sayensị. Anaghị akwado mkparịta ụka onwe onye, ​​mana amachibidoghịkwa ha.

Mgbanwe nke TCP/IP

Mgbe ahụ TCP/IP, ma ọ bụ Transmission Control Protocol Bar Internet Protocol, mụrụ. Ọ bụ ma ka bụ ọkọlọtọ nzikọrịta ozi maka ngwaọrụ, usoro nke n'ígwé guzobe njikọ a na-enweghị iwughachi netwọkụ niile etolite ruo mgbe ahụ.

IP bụ mebere adreesị oyi akwa nke ndị na-ezigara na ndị nnata ngwugwu. Amaara m na ihe a niile dị mgbagwoju anya, mana isiokwu anyị ebe a dị iche.

Na Jenụwarị 1, 1983, ARPANET na-agbanwe usoro iwu site na NCP gaa na TCP/IP n'ime mmemme ịntanetị ọzọ. Na ndị ọrụ Robert Kahn na Vint Cerf tinyere aha ha na akụkọ ihe mere eme nke teknụzụ ruo mgbe ebighị ebi. N'afọ sochirinụ, netwọk ahụ na-ekewa abụọ. Akụkụ maka nzikọrịta ozi na mgbanwe faịlụ ndị agha, MILNET, na akụkụ obodo na sayensị nke a ka na-akpọ ARPANET, mana enweghị ụfọdụ ọnụ ụzọ mbụ. O doro anya na ọ gaghị adị ndụ naanị ya.

tinye ya niile ọnụ

Ka ọ na-erule 1985, ịntanetị amalitelarị ịmalite dị ka teknụzụ nkwukọrịta n'etiti ndị nchọpụta na ndị mmepe, mana aha ahụ abanyeghị na njedebe nke afọ iri, mgbe netwọk malitere ịmalite otu usoro. Nke nta nke nta, ọ ga-esi na mahadum pụta wee malite ịnakwere ụwa azụmahịa na, n'ikpeazụ, site na ọha na eze na-eri nri.

Ya mere, anyị na-ahụ mgbawa nke obere netwọk ndị nwerelarị obodo nta lekwasịrị anya n'ihe. Nke a bụ ihe gbasara CSNet, bụ nke kpọkọtara ndị otu nyocha sayensị kọmpụta ma bụrụ otu n'ime usoro mmụta sayensị mbụ. Ma ọ bụ Usenet, nke bụ ihe mmalite nke mkparịta ụka mkparịta ụka ma ọ bụ otu akụkọ na emepụtara na 1979.

Na Bitnet, nke emepụtara na 81 maka email na nnyefe faịlụ, nke jikọtara ihe karịrị mahadum 2500 gburugburu ụwa. Ihe ọzọ a ma ama bụ NSFNET, sitere na otu ntọala sayensị America nke na-ahụ maka CSNet, iji mee ka ndị nyocha nweta ohere nke supercomputer na ọdụ data. Ọ bụ otu n'ime ndị na-akwado ọkọlọtọ nke ARPANET tụpụtara ma nyere aka gbasaa ntinye nke sava. Nke a na-ejedebe na nguzobe nke NSFNET n'azụ, nke bụ 56 kbps.

Ma, n'ezie, anyị na-ekwu okwu banyere United States, ma ọtụtụ mba nọgidere na-enwe yiri esịtidem netwọk na gbasaa na TCP/IP wee gaa na WWW ọkọlọtọ ka oge na-aga. Enwere MINITEL nke France, dịka ọmụmaatụ, nke nọ na ikuku ruo 2012.

Ndị 80 na-eje ozi na-agbasawanye ịntanetị na-eto eto ma wusie akụrụngwa nke njikọ dị n'etiti ọnụ ụzọ, karịsịa nkwalite nke ọnụ ụzọ ámá na ndị na-anya ụgbọ ala n'ọdịnihu. N'ime ọkara mbụ nke afọ iri, a mụrụ kọmputa nkeonwe ya na IBM PC na Macintosh. Ma malite ịnakwere usoro iwu ndị ọzọ maka ọrụ dị iche iche.

Ọtụtụ ndị mmadụ na-eji Protocol Nyefee Faịlụ, ezigbo FTP ochie, mee ụdị nbudata n'usoro. Teknụzụ DNS, nke bụ ụzọ ịsụgharị ngalaba n'ime adreesị IP, pụtakwara n'afọ ndị 80 wee jiri nwayọọ nwayọọ nabata ya.

N'etiti 87 na 91, a na-ewepụta Ịntanetị maka iji azụmahịa na United States, dochie ARPANET na NSFNET azụ ọkpụkpụ, na ndị na-enye onwe ya na ohere ọhụrụ na netwọk n'èzí mahadum na ndị agha. Mana enwere mmasị na ole na ole ndị na-ahụ ohere. Ọ dị ihe na-efu iji mee ka igodo dị mfe yana ewu ewu karịa.

Mgbanwe nke WWW

Isi ihe ọzọ na njem anyị bụ CERN, ụlọ nyocha nyocha nuklia nke Europe. Na 1989, Timothy Berners-Lee, ma ọ bụ Tim, chọrọ imeziwanye mgbanwe nke akwụkwọ n'etiti ndị ọrụ ọnụ na engineer Robert Cailliau. Cheedị echiche usoro iji nweta ozi gbasara njikọ dị n'etiti kọmpụta niile ejikọrọ yana gbanwee faịlụ n'ụzọ dị mfe.

Ihe ngwọta ya bụ iji teknụzụ dị adị mana nke na-adịghị ahụkebe akpọrọ hypertext. Nke ahụ ziri ezi, okwu ma ọ bụ onyonyo ejikọrọ ndị ahụ na-ebuga gị n'ebe ọzọ na ịntanetị na-achọ. Onye isi Tim enweghị mmasị na echiche ahụ ma chọpụta na ọ bụ ihe edoghị anya, ya mere ọrụ ahụ aghaghị ịmalite.

Gịnị ma ọ bụrụ na akụkọ ahụ dị mma? N'afọ 1990, e nwere "naanị" ọganihu atọ ndị a: URL, ma ọ bụ adreesị pụrụ iche iji chọpụta mmalite nke ibe weebụ. HTTP, ma ọ bụ hypertext transfer protocol, nke bụ isi ụdị nkwurịta okwu, na HTML, nke bụ usoro a họọrọ maka nhazi ọdịnaya. Ya mere, a mụrụ World Wide Web, ma ọ bụ WWW, aha nke o kere na nke anyị sụgharịrị dị ka Weebụ Wide Web.

Tim tụrụ anya na oghere enweghị isi, yabụ na ọ nweghị ikike a ga-achọ ka biputere ya, hapụ naanị oghere etiti nke nwere ike imebi ihe niile ma ọ bụrụ na ọ gbadaa. O kwenyekwalarị na nnọpụiche net, nke ị na-akwụ ụgwọ maka ọrụ na-enweghị ịkpa ókè dị mma. Weebụ ahụ ga-anọgide na-abụ nke zuru ụwa ọnụ yana koodu enyi na ọ bụghị nanị n'aka mmadụ ole na ole. Anyị maara na n'omume ịntanetị adịghị mma, ma e jiri ya tụnyere nke mbụ, ihe niile aghọwo onye ọchịchị onye kwuo uche ya na gburugburu ebe obibi nyere ọtụtụ ndị mmadụ olu.

Na ngwugwu, Tim kere onye nchịkọta akụkọ mbụ na ihe nchọgharị, WorldWideWeb ọnụ. Ọ hapụrụ CERN na 94 ka ịchọta World Wide Web Foundation wee nyere aka ịzụlite na gbasaa ụkpụrụ ịntanetị mepere emepe. Taa ọ ka bụ onyeisi. Na nnukwu ihe ịga nke ọma ikpeazụ ọ rụzuru na ụlọ nyocha bụ ịgbasa ụkpụrụ HTTP na webụ nwere koodu ewepụtara nke na-ekesa na ịkwụ ụgwọ ikike. Nke a mere ka mgbasa nke teknụzụ a dị mfe.

Otu afọ gara aga, e mepụtara Mosaic, ihe nchọgharị mbụ nwere ozi eserese, ọ bụghị naanị ederede. Ọ ghọrọ Netscape Navigator na ndị ọzọ bụ akụkọ ihe mere eme. Ọtụtụ n'ime ihe ndị anyị na-eji taa malitere n'ime afọ iri a: igwe nchọta, ihe ntanetịime RSS, Flash hụrụ n'anya ma kpọọ asị, wdg. Iji nye gị echiche, e kere IRC na '88, ICQ pụta na' 96 na Napster na '99. Ọtụtụ n'ime teknụzụ ndị a nwere akụkọ dị iche iche ka na-abịa.

Leekwa ka anyị siri malite. Site na njikọ eriri USB n'etiti mahadum, enwere mgbanwe gaa na netwọk sara mbara nke na-eji otu asụsụ nkwukọrịta. Mgbe ahụ, ohere zuru ụwa ọnụ na ahaziri maka mgbanwe ọdịnaya, nwere njikọ ekwentị na netwọk bịara. Ọtụtụ ndị mmadụ malitere iji ịntanetị n'ebe ahụ, na ụzụ ahụ mara mma nke na-arụ ọrụ iji nwalee ahịrị ahụ, na-egosi ọsọ ịntanetị nwere ike ime ma mesịa guzobe mgbama nnyefe.

Njikọ a nwetara ọsọ ọsọ wee bụrụ brọdband. Taa, anyị enweghị ike iche n'echiche ndụ anyị na-enweghị nnyefe nke akara ikuku, nke bụ WiFi, yana data mkpanaka na-enweghị mkpa ịnweta ebe, nke bụ 3G, 4G, wdg. Anyị na-enwekwa nsogbu n'ihi oke okporo ụzọ: ọkọlọtọ IPV4 na-ejupụta na adreesị yana ịkwaga na IPV6 na-adị nwayọọ, mana ọ ga-abịa.

TechnoBreak | Enyele na nyocha
Logo
Kwado ndebanye na ntọala - izugbe
Ụgbọ ibu azụmahịa